جبههٔ هشتم
Benoît Bréville برگردان مرمر کبير 

اسرائیل حمایت افکار عمومی ایالات متحده را از دست داده است. نخست‌وزیر، بنیامین نتانیاهو، با آگاهی از این امر، اعلام کرده است که می‌خواهد برای بازپس‌گیری دل‌ها و باورهای از دست رفته «جبههٔ هشتم» یعنی« نبرد راه حقیقت» را بگشاید (۱). تل‌آویو هرگز این میدان را رها نکرده بود، اما تاکنون تلاش‌هایش بیشتر بر رسانه‌های سنتی تمرکز داشت. بااین‌حال، همان‌طور که نتانیاهو در دیدار ۲۶ سپتامبر با اینفلوئنسرهای آمریکایی در نیویورک توضیح داد، «سلاح‌ها با زمان تغییر می‌کند، مهم‌ترین جبهه امروز شبکه‌های اجتماعی است».

نویسنده Benoît Bréville برگردان مرمر کبير 

با وجود سانسور در پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام، تیک‌تاک، ایکس، فیس‌بوک و یوتیوب، هزاران پیام و ویدئو که روایت رسمی را رد می‌کنند، منتشر شده است. روزنامه‌نگاران مستقل، شهادت‌های فلسطینیان و تصاویر بدن‌های مثله‌شده نیز وجود دارد و مردم می‌کوشند اطلاعات را از مسیرهای دیگر به‌دست آورند و حاضر نیستند بپذیرند که همه‌چیز به نام «حق اسرائیل برای دفاع از خود» مجاز باشد.

تل‌آویو تصمیم گرفته است در میدان شبکه‌های اجتماعی پیشتاز شود و برای این کار شرکت «کلاک تاور ایکس» را موظف کرده شبکه‌های اجتماعی آمریکا را از محتوای «مناسب نسل‌زد» لبریز کند، مجموعه‌ای بزرگ از صفحات اینترنتی برای جهت‌دهی به پاسخ‌های چت‌جی‌پی‌تی و گِرَک(Grok) بسازد و با اینفلوئنسرهایی که تا هفت‌هزار دلار برای هر پست می‌گیرند، عملیات را تکمیل کند.

اما باید چیزهایی را نیز محو کرد؛ چیزهایی که مردم نباید ببینند. و اینجاست که پای الگوریتم وسط می‌آید. دربارهٔ ایکس، نتانیاهو نگرانی ندارد («ایلان [ماسک] دوست ماست، با او صحبت می‌کنیم»). مشکل بیشتر مربوط به تیک‌تاک است، پلتفرمی که مالکیتش در دست شرکتی چینی است، اما چهار نفر از هر ده جوان آمریکایی آن را منبع خبر می‌دانند. این شبکه متهم است که محتوای طرفدار فلسطین را تقویت می‌کند. در واقع، همان‌طور که تحقیق روزنامه واشینگتن‌پست نشان داده است (۲)، اگر این محتواها در تیک‌تاک بیشتر دیده می‌شود، تنها به این دلیل است که کاربران چنین ویدئوهایی را هفده برابر بیش از محتوای طرفدار اسرائیل تولید می‌کنند.

بااین‌حال، مدافعان اسرائیل آن را «الجزیرهٔ استروئیدی»، «فنتانیل دیجیتال ساخت چین» و ماشینی برای «شست‌وشوی مغز جوانان آمریکایی با نمایش صحنه‌های قتل‌عام در غزه» می‌نامند. یک به‌اصطلاح کارشناس آمار، برای خودشیرینی، نشان داده که وقت‌گذراندن روزی سی دقیقه در این شبکه احتمال «یهودی‌ستیزی» را ۱۷ درصد افزایش می‌دهد.

از بخت خوبِ نتانیاهو، او می‌تواند روی دوست خود دونالد ترامپ حساب کند. رئیس‌جمهور آمریکا به‌تازگی خرید ۸۰ درصد از سهام تیک‌تاکِ آمریکا توسط کنسرسیومی به رهبری لری الیسون — دومین ثروتمند جهان و بزرگ‌ترین حامی خصوصی ارتش اسرائیل — را تأیید کرده است. برای کارکنان اوراکل، شرکتی که مراکز داده و زیرساخت‌های نظارتی مورد استفادهٔ نهادهای اسرائیلی را تأمین می‌کند، رهنمود روشن است: «اگر کارمندی با خط‌‌مشی ما در حمایت از دولت اسرائیل موافق نیست، شاید این شرکت جای درستی برای او نباشد» (به‌نقل از مدیرعامل پیشین، سفرا کاتز). الیسون رؤیای پوشش دادن فضای عمومی با دوربین‌هایی را دارد که جریان تصاویرشان در زمان واقعی توسط هوش مصنوعی تحلیل شود. او توضیح می‌دهد: «شهروندان بهترین رفتار را از خود نشان خواهند داد، چون هرچیزضبط و تحلیل می‌شود.» با در اختیار گرفتن تیک‌تاک، الیسون به منبع عظیمی از داده‌های شخصی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی دست خواهد یافت و خواهد توانست گفتمان مورد نظر آمریکا را مؤثرتر ترویج کند. مگر آن‌که همان نسلی که با زور پنجرهٔ زنجیرشدهٔ اطلاعات را نیمه‌باز کرده بود، اجازه ندهد بار دیگر بر اطلاع‌رسانی افسار زده شود و برای دست‌یابی به اطلاعات در جاهای دیگری نقب بزند.

(۱) پس از غزه، کرانهٔ باختری، لبنان، ایران، یمن، سوریه و عراق. برگرفته از سخنرانی او در هتل والدورف آستوریا در اورشلیم، ۱۳ اوت ۲۰۲۵.

(۲) نائومی نیکس، « TikTok posts on Israel-Gaza war are overwhelmingly pro- Palestinian »، واشنگتن‌پست، ۷ اکتبر ۲۰۲۵.

Benoît Bréville

عضو هیئت تحریریه لوموند دیپلماتیک