اعلام زیان‌ انبوه شرکت‌های تامین اجتماعی«شستا»، از جیب بازنشستگان

چرا «شستا» تن به اصلاحات نداد؟/ بازنشستگان از دارایی‌هایشان خیر ندیدند!

ایلنا / اعلام زیان خالص بیش از دو هزار میلیارد تومانی شستا در سال گذشته (که اسناد آن نزد ایلنا محفوظ است) و کاهش سهم سود شستا از تامین منابع تامین اجتماعی از حدود ۵ درصد در ابتدای سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به کمتر از ۱ درصد در سال ۱۴۰۴، موجی از انتقادات در میان بازنشستگان و نمایندگان آن‌ها در کانون‌های بازنشستگی کشور نسبت به عملکرد این مجموعه ایجاد شده است.

دل بازنشستگان تامین اجتماعی از شستا، مخصوصاً زمانی که اعلام کرد نمی‌تواند عیدی ۱۰ میلیونی این بازنشستگان را در اسفندماه گذشته پرداخت کنند، خون شد و برای آنان چندان اهمیت ندارد که در بازی‌های شبه‌سیاسی و رقابت‌های اقتصادی، چه کسی کمتر مقصر است؛ آنان بیش از هرچیز، سودرسانی سهام تامین اجتماعی را به عنوان ذخیره سالیان سال تلاش خود طلب می‌کنند!

چندین دوره تحقیق و تفحص از شستا، باز هم به یک سازوکار بازدارندگی در زمینه سوء استفاده و ترک فعل در قبال حق الناس در شستا ایجاد نکرده و مانع از تکرار ضعف‌های مدیریتی نشده است؛ شستا علاوه بر تبدیل شدن به حیاط خلوت جریان‌های سیاسی برای سهم‌کشی‌های انتخاباتی، به میدان منازعه و اتهام‌افکنی گروه‌ها و جناح‌ها در سال‌های اخیر بدل شده است و به نظر نمی‌رسد در این شرایط بتوان به راحتی با برون سپاری و سهام‌دار کردن سازمان تامین اجتماعی در شرکت‌ها به جای تصدی‌گری، باری از روی دوش صندوق‌های بازنشستگی برداشت و شرایط سهام شرکت‌های تابعه را اصلاح کرد.

اکبر شوکت (دبیر اجرایی خانه کارگر استان قم و عضو اسبق هیات امنای سازمان تامین اجتماعی) که روزگاری دستی بر آتش مدیریت شستا در دولت‌های گذشته داشته، میگوید: : در سال ۱۳۹۲ ما یک شستای نابود شده را از دولت نهم و دهم تحویل گرفتیم. در زمان مدیرعاملی سعید مرتضوی و وزارت آقای شیخ‌الاسلامی شرایط بدی در این شرکت‌ها رقم خورد. نتیجه وضعیت مدیریتی آن دوره، رقم خوردن یکشنبه سیاه در مجلس بود و حواشی مفاسدی که رقم خورد، تکان دهنده بود. برخی از شرکت‌های شستا فروخته شده بود و چک‌های شستا به اجرا گذاشته شده بود. بخشی از چک‌ها به وزارت نفت واگذار شده بود. ما این موقعیت بر هم ریخته را تحویل گرفتیم و تلاش کردیم به یک نقطه به‌سامان برسانیم.

وی افزود: ما مواردی در دولت احمدی‌نژاد و همچنین دوران مدیرعاملی آقای مرتضوی داشتیم که شرکت‌های کاغذی درست کرده بودند ولی این شرکت‌ها را مجبور به منحل‌سازی کردیم. یعنی افرادی با شرکت‌هایی که تنها روی کاغذ به نام شستا ثبت شده بودند، حقوق گرفته و برای خود منبع درآمد تعریف کرده بودند. این شرکت‌های صوری تنها برای شستا هزینه داشتند و مطلقاً تولیدی نداشتند. در برخی موارد شرکت‌های ناکارآمد با هم ادغام شدند که جدا بودن آن‌ها هیچ توجیهی نداشت. شرکت‌هایی بودند که زمینی داشتند که قرار بوده آن را به پتروشیمی تبدیل کنند اما پس از ده سال هیچ اقدامی روی آن‌ها نشده بود. این درحالی بود که همان شرکتِ افتتاح نشده، هیات مدیره‌ای داشت که در زمان آقای احمدی‌نژاد هشت سال حقوق می‌گرفتند!

شوکت خاطرنشان کرد: اینکه شما تلاش می‌کنید یک شرکت را بورسی کنید یا پیمان مدیریتی آن را به بخش خصوصی بدهید که موجب شود به سوددهی و بازدهی برسد، قطعاً آن هیات مدیره منصوب شده از سوی دولت که به درآمدهای رانتی عادت کرده‌اند، آسیب می‌بیند. مدیری که کار نمی‌کند و به دلیل ارتباطاتی با برخی مقامات و مجلسی‌ها، سال‌هاست در یک شرکت به عنوان هیات مدیره جا خوش کرده و بدون مدرک مرتبط، حقوق و پاداش برای خود رد می‌کند، آن شرکت را در شستا ابزاری برای ارتباطات مالی و زد و بندهای خرید و فروش مواد اولیه و کالاهای مرتبط و سودهای نجومی می‌بیند. علت این است که حقوق‌های بالا این افراد را ارضا نمی‌کند و به دنبال درآمدهای میلیارد تومانی هستند. قاعدتاً ایستادگی در برابر چنین وضعیتی، هزینه بسیار بالایی دارد و وضعیت امروز شستا در زمینه سوددهی، محصول این وضعیت است.