هشت مارچ، روز تجدید پیمان زنان ایران.
نیلوفر بیضایی

هشت مارچ در آستانه ى 93 سالگی، زادروز “ روز زن“ است . روزى که بدنبال پیشنهاد کلارا زتکین براى تشکیل کمپینهاى زنان در مبارزه براى بدست آوردن حق راى در سال 1910 و یکسال بعد از این پیشنهاد در سالگرد تظاهرات اعتراضى زنان کارگر نیویورکى به شرایط غیر انسانى کارى ، اینچنین نام گرفت. از ‌آنهنگام تاکنون، زنان در سراسر جهان این روز را به روز اکسیون هاى اعتراضى و در عین حال روز همبستگى و تجدید پیمان در مبارزه ى مشترکشان براى رسیدن به برابرى کامل فردی، حقوقى ، اجتماعى ، سیاسى و اقتصادى بدل ساخته اند

امروز براى ما زنان ایرانى مى بایست بیش از دیگران روشن شده باشد که طرح و تاکید بر خواسته هایمان ، بدون شرکت در عرصه ى اجتماع ، بدون دخالت در تغییر سرنوشت ، بدون حرکتهاى جمعى و متشکل ممکن نیست. حاصل انقلاب اسلامى براى زنان ایران تنها فشار و تحقیر و توهین و خشونت بوده است. یکى از اولین اقدامات اسلامیون به قدرت رسیده اجبارى کردن پوشش اسلامى براى همه ى زنان بود. اینکه حکومتى براى خود این حق را قایل شود که براى چگونه لباس پوشیدن بیش از نیمى از جمعیت کشورش تصمیم بگیرد ، نه تنها تحقیرآمیز است ، بلکه نشان از ذهنى متجاوز و بیمار دارد . ذهنى که تا آنجا پیش برود که موهاى زن را عامل تحریک جنسى مردان بداند، نمى تواند از سلامت برخوردارباشد. اساس ذهنیت حکومت اسلامى به زن بر پایه ى بیمارى عمیق جنسى و تجاوز بنا شده است. ذهنى بیمار که براى پوشاندن فساد عمیق نهفته در خود، این فساد را به “زن“ نسبت مى دهد و براى همین این حق را براى خود قایل است که براى چگونه بودن او تصمیم بگیرد. وضع قوانینى که ناشى از ذهنیتى بیمار و نگاهى بى اعتماد به هر گونه توانایى در زنان بود ، آنان را موجوداتى ناقص العقل تصویر کرد و حق تصمیم گیرى در مورد خویش را در تمامى عرصه ها از آنها گرفت. مخالفت آشکار و پنهان با اشتغال زنان ، تبلیغ و ترویج این ذهنیت که جایگاه اصلى زنان در خانه است ، اعمال انواع تبعیضهاى جنسیتى در بازار کار، پایین بردن سن قانونى ازدواج به 9 سال، ایجاد پایه هاى قانونى براى گسترش زن آزارى و اعمال خشونت جسمى و جنسى بر زنان ، وضع قانون سنگسار ، سپردن حق حضانت فرزندان به پدر، قانونى شدن حق چند همسرى براى مردان، تنظیم محتواى کتابهاى درسى بر اساس نگاه تحقیرآمیز حاکمین به زن، محدود ساختن حضور زنان به عرصه ى آشپزخانه و بچه دارى در کتابهاى درسى و تبلیغ نگاه سنتى به زن، تقسیم مشاغل به زنانه و مردانه و ایجاد محدودیتهاى بیشمار شغلى براى زنان تنها گوشه هایى از فاجعه اى است که بنام حکومت “الله“ بر زنان ایران رفته و مى رود

کسانى که با استفاده از آمار موجود که حاکى از درصد بالاى حضور زنان در دانشگاهها (بعبارتى بالاى 50 درصد و بیش از مردان) ، این حضور گسترده را از برکات انقلاب اسلامى و “امن“ شدن دانشگاهها در حفظ “عفت“ زنان بر مى شمرند، پاسخى براى این سوال ندارند که این زنان پس از فارغ التحصیل شدن چه بر سرشان مى آید و اینکه چرا (طبق آخرین آمار) تنها ده درصد نیروى کار را زنان تشکیل مى دهند و اینکه چرا این آمار در سال 1355 ، یعنى دو سال پیش از انقلاب دوازده و نیم درصد بوده است

اکثر زنان تحصیلکرده ى دانشگاهها پس از پایان تحصیل ، بدلیل ریشه دار بودن این ذهنیت در کارفرمایان ، که زنان از نظر قواى بدنى و فکرى ناتوان تر از مردان هستند، به مشاغل مناسب دست نمى یابند. بسیارى از خانواده ها ى ایرانى سنتى مى اندیشند و حکومت اسلامى زمینه ى رشد و گسترش این ذهنیت را تقویت کرده است. بسیارى تحصیل و مدرک تحصیلى دختران خود را بستره اى مناسب براى یافتن همسرى با موقعیت مناسب شغلى و مالى مى دانند. بسیارى نیز مى دانند که راهها براى دستیابى به شغلهاى درخور تحصیلات براى دخترانشان بسته است. در عین حال نباید فراموش کرد که سرنوشت زنان تحصیلکرده و شاغل پس از ازدواج بدست همسرانشان سپرده مى شود. چرا که طبق قوانین مدنى در صورتیکه مرد با اشتغال همسرش موافق نباشد یا به هر دلیلى اشتغال زن را با موقعیت خانه دارى او ناهمخوان بداند ، مى تواند زن را از ادامه ى اشتغال منع کند

فراموش نکنیم که زنان تحصیلکرده درصد بسیار محدودى را نسبت به کل جمعیت زنان تشکیل مى دهند. اکثر زنان از امکان ادامه ى تحصیل محرومند و بدلیل فقر اقتصادى و به اتکاى “ قانون“، در سنین پایین مجبور به ازدواج مى شوند. بیشترین درصد بیسوادان را (یعنى کسانى که خواندن و نوشتن نمى دانند) زنان تشکیل مى دهند

زنان قربانیان خشونت وسوء ظن و شک هستند و در مملکتى که حاکمین از تئورى “ فساد“ بالقوه ى زنان حرکت مى کنند، خانواده ها نیز در این باور عقب مانده تقویت مى شوند که براى جلوگیرى از فساد ، دختران بهتر است زودتر شوهر کنند. در رژیم اسلامى به زنان مانند بردگانى نگاه مى شود که افسارشان تا مدتى در دست پدر و برادر است و سپس بدست شوهر سپرده مى شود

نتیجه ى اینهمه تبعیض و بى حقوقى براى این زنان و دختران جوان چیست؟ حس خود کم بینی، خود را دست کم گرفتن، از دست دادن انگیزه براى پیشرفت در عرصه ى اجتماعى ، بى ارزش شمردن خود، یاس ، سرخوردگى . شاید حداکثر در اینجا روشن شود که چرا میزان خودکشی، خودسوزى و اعتیاد در زنان و دختران جوان اینچنین رشد کرده است

بر خلاف تصویرى که حاکمین اسلامى از خویش بدست مى دهند و بر طبق آن خود را حافظ ناموس و حجب زنان معرفى مى کنند، به زنان همچون ابزارى مى نگرند که مى توان آنها را با پشتیبانى قانونى وجه المعامله قرار داد. تشکیل باندهاى عجیب و غریب خرید و فروش دختران و زنان ، تنزل دادن زنان به سطح موجوداتى که براى ارضاى نیازهاى مرد آفریده شده اند ، پشتوانه ى خود را از بطن ایدئولوژیک این حکومت برگرفته است. آنها واژه ى مورد علاقه شان یعنى “استفاده ابزارى“ از زن را به غرب نسبت مى دهند، در حالیکه اساس حرکات و مبارزات زنان غربى دفاع از کلیه ى حقوق زن و از جمله حق تعیین سرنوشت و حق مشارکت در اجتماع بوده است . زنى که بتواند “ نه“ بگوید، زنى که نظر داشته باشد، زنى که براى خود حق حیات و حق حضور قایل باشد و از پشتوانه ى حقوقى نیز برخوردار باشد، هرگز به ابزار کسى تبدیل نمى شود. چنین زنى مسئول اعمال و سرنوشت خویش است و در عرصه اجتماع از تمامى امکانات موجود براى ابراز وجود و بر عهده گرفتن نقشى موثر بهره مى جوید

تنها از زنى مى شود “استفاده ى ابزارى“ کرد که به حقوق خویش آشنا نباشد یا اصلا حقوقى نداشته باشد. و دقیقا همین وضعیت را سالهاست که حکومت اسلامى براى زنان ایجاد کرده است. “استفاده ى ابزارى“ را آقاى خاتمى و دوم خردادیان از زنان کردند که با وعده ى حقوق بیشتر آنها را بسوى صندوقهاى راى روانه کردند و پس از بقدرت رسیدن فرمایش فرمودند که “بنفع خود زنان است که از مشاغل مهم دور بمانند ، چون ممکن است از پس آنها
(“بر نیایند و آبرویشان برود“! (نقل بمعنى از سخنان خاتمى پس از “انتخاب

در جامعه اى که “زهرا خانمها“ و مردسالارانى در هیبت “زن“ مشاورین دست دوم و دست دهم روساى مملکتند و کارشان باز پس دادن نظرات و خواسته هاى آقایان در قدرت و مخالفت با آزادى زنان است ، کدام الگو براى دختران جوان وجود دارد که دخالت در امر سیاست را برایشان کمى جذاب کند

صداى زنان و مردان سکولار را به زور سرنیزه قطع کردند، آنها را قلع و قمع کردند ، تا در نبود آنها مردم دل به مشتى آخوندزاده ى زن و مرد در هیبت “مردمسالاران دینى“ خوش کنند و دم بر نیاورند

اینها گویا فراموش کرده اند که هر فشارى مقاومت منفى مى آورد ، گویا نمى بینند که با وجود تمام آنچه گفته شد، زنان ایران این اجحاف و بى حقوقى را تا ابد نخواهند پذیرفت. 25 سال پروپاگانداى مداوم نتوانست این زنان را به خوهران سربزیر زینب بدل کند . زنان ایران متشکل خواهند شد و هم اکنون نیز از ضرورت تشکل با وجود همه ى موانع باخبرند. زنگ خطر تمامیت این حکومت سالهاست که به صدا در آمده است و زنان دیگر چیزى براى از دست دادن ندارند. حقوق زن، حقوق بشر است و دقیقا این حقوق است که سالهاست دارد در ایران پایمال مى شود. جنبش زنان تنها زمانى قابل اتکاست که از تمامى زنانى تشکیل شده باشد که خواهان احقاق بى چون و چرا و بدون اگر و مگر حقوق خویشند. در اینجا دیگر تعلق طبقاتى یا نژادى و یا مذهبى هیچ نقشى بازى نمى کند ، بلکه عامل تعیین کننده اعتقاد و اراده ى خستگى ناپذیر در راه محو کامل تبعیض جنسیتى و برابرى کامل حقوقى زنان است. در این مسیر تمام مردانى که در فکر و در عمل به این برابرى معتقدند ، مى بایست بعنوان همراهان این جنبش حضور خود را برجسته تر کنند. زنان به مردانى که بخواهند در مورد مسئله ى زن هم نقش “پیشواى“ فکرى را بازى کنند ، نیازى ندارند. بلکه از حضور مردانى استقبال مى کنند که خود را همراه این جنبش بدانند و در عین حال در عرصه ى تئوریک نیز به تام العقل بودن زنان باور واقعى داشته باشند و از ادعاى تئوریسین بودن فمینیسم دست بردارند و در کنار زنان حرکت کنند، بدون اینکه بخواهند به آنها پند و اندرز بدهند ویا گمان کنند که باید به زنان راه و چاه را نشان بدهند. همچنین جنبش زنان بعنوان یک جنبش خصلتا کثرت گرا و دمکراتیک و بعنوان اولین قربانى دیکتاتورى اسلامى مى بایست در عرصه ى سیاسى و براى مشارکت در ساختار سیاسى ایران فردا نقش چشمگیرترى ایفا کند

یقین بدانیم که زنان ایران دیگر در دام “دوم خرداد“ هاى بعدى نخواهند افتاد ، بلکه همپاى تمام آزادیخواهان تا محو کامل دیکتاتورى اسلامى و برقرارى ایرانى دمکراتیک مبارزه خواهند کرد

بانوى سالخورده ى 8 مارچ نزدیک به یک قرن است که از پا ننشته است و قرنها بعد نیز تا برپایى برابرى کامل حقوقى زنان در تمام جهان همچنان سربلند خواهد ایستاد. خدا بانوست این بانو. هرگز نمى میرد. 8 مارچ بر تمامى زنان میهنم مبارک باد

5 مارچ ‏2003‏-‏03‏-‏05