ELNET، داستان نفوذ یک لابی طرفدار اسرائیل در اروپا – برگردان رویا شریفیان 

همه دخالت‌ها از سوی مسکو انجام نمی‌گیرد

ELNET، داستان نفوذ یک لابی طرفدار اسرائیل در اروپا

در طول مبارزات انتخاباتی شهرداری‌ها در فرانسه، گروه‌های مرتبط با تل‌آویو، حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» (LFI) را هدف قرار دادند. در همان زمان، عملیات بی‌ثبات‌سازی را در طول انتخابات پارلمانی اسلوونی انجام گرفت (به مقاله «وقتی تل‌آویو در امور اسلوونی دخالت می‌کند» در همین ماه مراجعه کنید). اما سال‌هاست که آشکارا و بی‌هیچ مشکلی شبکه اسرائیلی (European Leadership Network) ELNET در زندگی سیاسی اروپا نفوذ و به منافع تل‌آویو خدمت می‌کند.

نویسنده Yossi Bartal برگردان رویا شریفیان 

در برلین در دفتری در دو قدمی بوندستاگ (پارلمان آلمان فدرال) هفت مرد در ۸ مه ۲۰۱۴ گرد هم آمدند. سه نفر آمریکایی، سه نفر آلمانی و نفر آخر هم اسرائیلی بود. او آقای رنان الیاز(Raanan Eliaz)، یکی از بنیان گذاران و در آنزمان مدیر ELNET ( European Leadership Network) ، بود. سازمانی که هدفش ارتقاء روابط اسرائیل و اروپا است. این مرد با چهره ای کودکانه، گاهی اوقات شاعر، در اولین شهرک های یهودی نشین کرانه باختری متولد شده است. وی پیش تر در آیپَک(American Israel Public Affairs Committee – AIPAC) – مهم‌ترین لابی حامی اسرائیل در واشنگتن – و همچنین در کنار نخست وزیر اسرائیل کار کرده بود. او در آنروز پس از یاد آوری فوائد «شبکه انجمن‌های بین‌المللی مرتبط با یکدیگر و با یک هدف مشترک»، خاطر نشان ساخت که در محافل دوستی آلمان و اسرائیل هنوز نهادی که مشخصاً در ارتباط با تصمیم گیران باشد، وجود ندارد . هدف این نشست دقیقاً جبران این خلاء و افتتاح شاخه آلمانی ELNET بود.

انگیزۀ حاکم بر تاسیسELNET در سال ۲۰۰۷، نسخه برداری از روشهای برادر بزرگ آمریکایی در اروپا بود. آیپک موفق شد که حمایت از اسرائیل را تبدیل به یک سیاست سودمند برای دوستان و در عین حال پر هزینه برای مخالفان کند، از طریق تأمین مالی سخاوتمندانه کاندیدا ها و تحمیل عقاید خود در رسانه ها.اما اروپا، جایی که جامعه یهودیان کوچکتر و کاندیدا های سیاسی کمتر به کمکهای مالی مستقیم وابسته اند، برای این نوع روش آماده نبود.بنابراین ELNET در صدد برآمد، همچون آیپکAIPAC، اروپایی‌های ثروتمند را به همکاری در جمع آوری کمکهای مالی ترغیب کرده و همچنین از روشهای دیگر برای نفوذ، مانند برنامه ریزی سفر های رایگان به اسرائیل برای نمایندگان مجلس‌های محلی و فدرال استفاده کند(۱).

در حال حاضر ده‌ها کارمند در شش دفتر این سازمان واقع در ( پاریس، برلن،بروکسل،لندن،رم و ورشو) و دفتر مرکزی در تل آویو و دفتر واشنگتن (که بنام دوستان ELNET به ثبت رسیده) مشغول به کار هستند. بودجه سالانه آن به ۲۰ میلیون دلار می‌رسد که عمدتاً از سوی خیرین آمریکایی پرداخت می‌شود که از معافیت مالیاتی برای کمکهای مالی به گروه‌های خارجی برخوردارند. اگر چه هر گروه ملی رسماً مستقل است ولی در هیئت مدیره آن یک تیم آمریکایی-اسرائیلی نیز حضور دارد.

در اتحادیه اروپا، آلمان پایدارترین متحد اسرائیل است و در سیاست خارجی خود جایگاه خاصی برای اسرائیل قائل است. ولی زمانی که ELNET فعالیت خود را شروع کرد وضع بدین منوال نبود. تأکید علنی برلین بر احترام به حقوق بین الملل، اغلب آنرا در برابر سیاست‌های اشغالگرانه تل آویو در موقعیت سختی قرار می دهد. در سال ۲۰۱۲ آقای سیگمار گابریل که رهبر حزب سوسیال دمکرات SPD بود در بازگشت از سفری به شهر فلسطینی هبرون، اسرائیل را یک رژیم آپارتاید توصیف کرد و با وجود عکس العمل های گسترده از تغییر موضع خود خودداری کرد(۲). دو سال بعد وِلکِربِک از گروه سبز که ریاست گروه پارلمانی آلمانی-اسرائیلی را بعهده داشت ، در نظر داشت که کمک نظامی به اسرائیل را مشروط به توقف شهرک سازی‌ها کند.

فقط در عرض چند سال، ابراز چنین مواضعی دیگر قابل قبول نبود. شش سال بعد از زمانی که آقای گابریل کلمه « آپارتاید» رابکار برده و البته در طول این مدت از مشاغل دولتی کناره گرفته بود و خود را برای ریاست لابی ماوراء آتلانتیک (ترانس آتلانتیک) آماده می کرد، مجبور شد برای استفاده از لفظ آپارتاید عذر خواهی کند.این ماجرا درست پیش از زمانی رخ داد که او بعنوان سرپرست یک برنامه با همکاری ELNET انتخاب شد که طی آن سفرهایی برای روزنامه نگاران جوان آلمانی به اسرائیل ترتیب داده شد. آقای بَک نیز در حال حاضر جزو سر سخت ترین حامیان تل آویو به‌شمار می‌آید و به نقل از منابع مختلف، در سال ۲۰۱۹ جزو کاندیداهای سرپرستی دفتر ELNET آلمان در نظر گرفته شده بود .

حتی حزب چپ Die Linke

اگر چه نمی‌توان این تغییر وضعیت را فقط به یک دلیل نسبت داد،اما این تحول همزمان بود با رشد فعالیت شرکت و سازمانهای لابی گری مختلف در برلین بخصوص ELNET. آقای الیاز در سایت شخصی خود (۳) صریحاً اعلام میکند که سازمانی که وی ریاست آنرا از ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ به‌عهده داشت در گسترش یک سیاست تهاجمی در « بالاترین سطوح دولت آلمان» نقش داشته است. سیاستی که با کارزار بین‌المللی « بایکوت، عدم سرمایه گذاری،تحریم BDS» علیه اسرائیل مقابله می کند. وی مدعی است که حتی حزب چپ Die Linke نیز در نهایت بر علیه این کارزار موضع گرفت.

اولین طرح قطعنامه « ضد BDS» که در مجلس قانونگذاری آلمان در سال ۲۰۱۷ ارائه شد حاصل کار آقای کارستِن اُوِنس، وکیل جوان و جویای نام حزب دمکرات مسیحی CDU در پارلمان هامبورگ بود. پس از آن پیشنهادهای مشابهی در پارلمان های ایالتی مطرح شد تا سرانجام بوندستاگ در مه ۲۰۱۹ متنی را تصویب کرد که بموجب آن BDS جنبشی یهود ستیز است و همان سال آقای اُوِنس به ریاست دفتر ELNET آلمان منصوب شد. به‌علت سخت نبودن قوانین آلمان در مورد لابی گری، وی توانست به‌مدت یکسال در عین حال که نماینده پارلمان بود، این سمت را نیز حفظ کند.

ELNET آلمان بخود می بالد که وابستگی سیاسی ندارد و با همه احزاب بجز حزب راست افراطی AFD(Alternative für Deutschland) همکاری می کند. همانند دیگر کشور ها، سفر های پارلمانی در مرکز استراتژی این گروه است. از ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ حداقل ۳۶ عضو بوندستاگ با هزینه ELNET به اسرائیل سفر کردند. در دوران ریاست آقای اُونس ، این سفر‌ها شتاب قابل ملاحظه ای با موضوعاتی گرفت که با کمیته های بوندستاگ همخوانی داشت: سلامت، تغییرات اقلیمی، شهر های هوشمند و سازماندهی برنامه ای ویژه برای نمایندگان جوان. تا کنون ۱۶۰ نماینده پارلمانهای آلمان ( عمدتاً از بوندستاگ ولی از مجلس های محلی و پارلمان اروپا) جزو هیئت های اعزامی به اسرائیل بوده اند.

علاوه بر این، سلسله نشست هایی پشت در های بسته حول موضوع « گفتگو های راهبردی آلمان و اسراییل»( عمدتا با مشارکت انستیتو وابسته به وزارت دفاع)، نیز برگزار می شود. از دیگر فعالیتها می‌توان کارزار های عمومی ای با هدف مبارزه با یهود ستیزی و گفتگوی ادیان را نام برد. یکی دیگر از این فعالیتها «دیوار پرسش» است که از کمکهای مجلس های محلی تأمین مالی می‌شود ، و با پوستر های کارتونی پرسش های بظاهر معصومانه ای را مطرح میکند : « آیا یهودیان چیز برگر می خورند» ، « آیا هری پاتر یهودی است»(۴) . وب‌سایت آن سوالهایی با جهت گیری مشخص مطرح می‌کند مانند:« آیا اسرائیل یک دولت آپارتاید است ؟ » و « آیا اسرائیل یک دولت نسل‌کش است؟» که جواب به سوال‌ها البته منفی است.

آقای اُونس مانند یک بازاریاب مجرب رفته‌ رفته موفق شد ELNET ، لابی ای که اهداف بین‌المللی دارد و وابسته به کمکهای مالی آمریکاست را بعنوان یک اندیشکده مستقل و بومی و محلی معرفی کند. او همواره تأکید می‌کرد که با نهاد های دولتی آلمان همکاری دارد و از وزارتخانه های مختلف بودجه دریافت می کند. وی در گفتگو های خصوصی اش با نمایندگان با راه حل « دو دولت» موافق است و بعضاً انتقاد هایی هم به نتانیاهو دارد. تا سال ۲۰۲۱ هیئت های پارلمانی که ار اسرائیل بازدید می‌کردند رام اله هم سری می‌زدند تا ملاقات کوتاهی با تشکیلات خودگردان فلسطین نیز داشته باشند.

در حالی که شاخه آلمانی ELNET تصویر باز و معتدل را از خود ارائه میداد، سازمان مادر هر چه بیشتر به راست افراطی گرایش پیدا کرد. اگر چه ELNET از ابتدا در کمپ محافظه کاران قرار داشت ولی مسئولین آن در اسرائیل و ایالات متحده آمریکا سعی می‌کردند با جناح های میانه رو و چپ میانۀ صحنه سیاسی در تعامل باشند. پس از برکناری آقای الیاز در سال ۲۰۱۶ که با استناد به مدارک داخلی سازمان به‌علت « نقض گسترده اعتماد» بود، فضای گفتگو کمرنک شد و همزمان با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات، چرخش به راست طرفداری از اسرائیل صورت گرفت.

از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ در راس این سازمان اسرائیلی که از نفوذ هر چه بیشتری برخوردار شده بود، دیوید سیگِل نزدیک به حزب ملی گرای افراطی بنام « اسرائیل بیتِنو» قرار گرفت و از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ آقای شای بازاک سخنگوی سابق شورای « یِشا» (تشکلی که شهرک‌های اسرائیلی کرانه باختری را متحد میکند) در این سمت قرار گرفت . در ضمن او مشاور رسانه ای نتانیاهو در اواخر سال ۱۹۹۰ هم بود.سپس نوبت به آقای امانوئل ناون رسید که از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ سکان دار این مقام بود.فردی که سالها با « انجمن سیاست گذاری کوهلت »( Kohelet Policy Forum) همکاری داشت. انجمن پر حاشیه‌ای با عقاید محافظه کارانه که معمار اصلاحات قضایی سال ۲۰۲۳ بود – اصلاحاتی که کنترل دیوان عالی را بر عملکرد دولت محدود کرد(۵). آقای ناون علناً از الحاق کرانه باختری و اخراج پناهجویان آفریقایی از اسرائیل دفاع می‌کند و در مقام رئیس ELNET خواستار مبارزه با « افیون وُکیزم » (wokisme) شد تا غرور جوانان نسل جدید، نسبت به تمدن غرب باز گردد. (۶). او پس از پایان ماموریتش با همکاری ELNET فرانسه، مشغول تاسیس اندیشکده جدیدی شد با هدف « تعریف سیاست خارجی بعد از هفت اکتبر» و « دفاع از ارزشهای تمدن غرب» (۷). او در مارس ۲۰۲۶ به عنوان سفیر اسرائیل در ژاپن منصوب شد.

جهت گیری جدید ELNET به‌سرعت در فعالیت‌هایش پدیدار شد.دیگر هیئت های پارلمانی به رام اله نمی‌رفتند و با نمایندگان حزب کارگر و سوسیالیست اسرائیل نیز هیچ دیداری برنامه‌ریزی نمی‌شد. در عوض هر چه بیشتر از متفکرین و مبارزین احزاب راست افراطی دعوت می شد. در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار یک هیئت به ملاقات شهرک نشین‌های کرانه باختری رفتند و با نمایندگان سیاسی آن‌ها ملاقات کردند.

ارتباطاتELNET با صنایع تسلیحاتی گسترش یافت و اسرائیل به‌عنوان یک متحد اجتناب‌ناپذیر برای اتحادیه اروپا در شرایط بحران معرفی شد. پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، این لابی استفاده‌ای حد اکثری از رشد هزینه‌های دفاعی اتحادیه اروپا کرد آنهم در حالیکه با تحریم های بین المللی علیه روسیه مخالفت می‌نمود و از ارسال تسلیحات به کیِف خود داری می کرد. از سوی دیگر با افتخار اعلام کرد که در خرید یک سامانه دفاع ضد موشکی به ارزش ۳٫۵ میلیارد یورو از سوی آلمان نقش تعیین کننده داشته که بزرگترین قرارداد تاریخ اسرائیل است(۸).

در فردای ۷ اکتبر در شرایطی که اسرائیلی ها از ابعاد تلفات جانی به‌درستی آگاهی نداشتند، شبکه ای که ELNET طی ده سال با دقت ساخته بود با سرعتی بیش از دولت‌ها وارد عمل شد . از ظهر ۹ اکتبر فیلسوف فرانسوی برنارد هانری لوی را به شهر اسدروت(Sdérot) برد جایی که یکی از مرگبارترین کشتار های حماس در آنجا صورت گرفته بود. سپس « ماموریت های همبستگی اضطراری» آغاز شد. گروه‌هایی با لباس‌های محافظ همراه با کارکنان مسلح ELNET از کیبوتس های تخریب شده یا محل فستیوال Tribe of Nova بازدید کردند. برخی از بازدیدکنندگان به سردخانه یا کمپ شورا، جایی که ارتش اسرائیل برای شناسایی اجساد آماده کرده بود رفته بودند. در هفته‌ها و ماه های بعد دولت نتانیاهو بطور علنی از لزوم آماده سازی افکار عمومی جهانی برای ابعاد پاسخ ارتش اسرائیل سخن می گفت. ELNET برای این مرحله از فعالیت آماده بود. در حالی که ویرانی ها در غزه روی هم انباشته می شدند، نفوذ این سازمان بر تصمیم گیران سیاسی بیش از هر زمان محسوس بود.

در دورانی که حزب دمکرات شروع به انتقاد از مداخلات سیاسی آیپَک در آمریکا کرده است ،ELNET همچنان از وجهۀ معتبری برخوردار است. با وجودی که عملیات نظامی اسرائیل در غزه و سایر کشور های منطقه مخالفت‌های گسترده در کشور های مختلف را برانگیخته است، سیاستمداران اروپایی متعلق به جناح چپ اعم از زن و مرد، از مسافرت‌ها و رخداد های رایگانی که توسط جریان نزدیک به ترامپیسم و با مدیریت شهرک نشنیان بر پا می شود، بهره می‌برند.

۱-

Yossi Bartal, Guli Dolev-Hashilon et Leon Holly, « Meinungsbildungsreisen nach Israel », TAZ, Berlin, 29 novembre 2025

۲-

« Gabriel erntet Kritik nach Apartheid-Vergleich », Der Spiegel, Hambourg, 15 mars 2012

۳- https://europe-israel.net/en/raanan-eliaz-2/

۴-

« Willkommen an der Fragemauer », https://fragemauer.de

۵-

Isabel Kershner et David Segal, « Who’s behind the judicial overhaul now dividing Israel ? Two New Yorkers », The New York Times, 20 mars 2023

۶-

Emmanuel Navon, « Europe should rethink its approach to annexation » et « Rome and Jerusalem », respectivement 1er juillet 2020 et 10 mai 2024, https://blogs.timesofisrael.com

۷-

« Emmanuel Navon steps down as CEO of ELNET-Israel to lead new think tank », 2 avril 2025, https://navon.com

۸-

Lisa Wölfl, « Wie Elnet Politik und Unternehmen zusammenbringt », 20 novembre 2025, www.abgeordnetenwatch.de

لوموند دیپلماتیک

صهیونیسم دچار اشتباه نشد، از ابتدا به همین شکل ساخته شده است، / برگردان بهروز عارفی