چرا بشر دو پا شده است
روشنگری. چندی پیش نشریه اکونومیست، خبر داد یک خانم دانشمند با تیمش در آمریکا کشف کرده که حیوانات هم به رهبر احتیاج دارند و وقتی رهبرشان را از دست میدهند، دسته جمعی دچار سرگیجه میشوند و نمیتوانند به روش عادی روزگار خود را بگذرانند. همین نشریه از تئوری های دوران شکن یک دانشمند دیگر خبر داده بود که نظریه نوام چامسکی در مورد ماهیت مشترک منطق ساختار زبانی در جوامع بشری را بی اعتبار کرده است. سال پیش خبر دادند یک گروه تحقیق در آمریکا که بعد معلوم شد با گروه های تحقیقاتی اسرائیلی رابطه دارند، جد مادری همه یهودی های اصیل را پیدا کرده است. در نشریه نیشن آمریکا، توماس هایدن سناتور سابق آمریکا که به عنوان فعال صلح و حقوق بشر نامدار شده است، خبر داد برنامه تشدید جنگ جرج بوش تحت فرماندهی ژنرال پتریوس که منجر به کشتار صدها نفر ، بازداشت های جمعی، هجوم مسلحانه و ورود به زور در خانه به خانه محله ها و .. شده بود با همکاری Carr Center یعنی مرکز تحقیقات حقوق بشری دانشگاه هاروارد صورت گرفته و پتریوس با رئیس این مرکز، خانم ساراسیول که سابقا کارمند پنتاگون بود همکاری کرده و پروژه را تامین مالی کرده است.
به این خبرهای “علمی ” پیشنهاد وزیر آموزش آلمان را هم اضافه کنید که میخواهد مثل یاران جرج بوش، قصه های آدم و حوای تورات را در کنار تئوری داروین در مدارس آلمان بگنجاند.
این لیست را میتوان همچنان ادامه داد.
وقتی این کشفیات علمی را میخواندیم، چون بلندگوهای رسا در اختیار ما نیست، فقط به خودمان میگفتیم: فرض کنید که همه نظریات شما علمی باشد، شما به منطق حیوان چهار پا و نیازمند به رهبر بچسبید و تحت فرماندهی این رهبران، در خیابان های ایران به زن ها حمله کنید یا در افغانستان دایم دست و پای آدم ها را روی مین و زیر بمب قطع کنید و بجایش پای مصنوعی به آنجا صادر کنید یا نتیجه بگیرید که فلسطینی با بقیه آدم ها فرق دارد و حقوق بشر ندارد و حتی میتوان از حق انتخاب هم او را محروم کرد و به زندان انداخت و کشت یا شاید یک روزی خورد، ماهم دنبال دنیایی می رویم که آدم دو پا بویژه بعد از دوره مدرنیته، میخواست روی زمین بیافریند.
بنابراین عجیب نیست که وقتی در نشریه ایندیپندنت انگلیس یک خبر علمی ببینیم که حداقل اندکی با منطق بشر دوپا نزدیک است، خوشحال بشویم.
خبر مربوط به این است که بشر چرا دو پا شده است. سردبیر علمی ایندیپندنت نوشته است، تحقیقات دانشمندان نشان میدهد استفاده از دو پا نسبت به استفاده از چهار پا، مصرف یک چهارم انرژی را می طلبد و این میتواند توضیح دهد چرا اعقاب بشر به جای راه رفتن بر روی چهار پا به راه رفتن با دو پا روی آوردند.
در این مقاله آمده است این مساله که چگونه بشر از حرکت بر روی چهار پا به ایستادن بر دو پا روی آورد، یکی از دشوارترین مسایل تئوری تکامل بوده است. اما تحقیق اخیر نشان میدهد که به کمک این تحول چقدر آدم میتوانست در مصرف انرژی برای جمع آوری غذا صرفه جویی کند.
دانشمندان در این تحقیقات حرکت انسان و شامپانزه را روی یک ماشین تمرین مقایسه کردند و مشاهده نمودند حرکت روی دو پا به 75 درصد انرژی کمتر نسبت حرکت روی چهار پا نیاز دارد.
دیوید ریچلن استاد دانشگاه آریزونا میگوید قبلا هم این نظر مطرح شده بود، ولی شواهد برای اثبات آن بسیار کم بود. در این تحقیق که در نشریه ساینس منتشر شده است میزان اکسیژن مصرفی برای چهار انسان بالغ و 5 شمپانزه هنگام تمرین روی ماشین اندازه گیری شد. پژوهشگران همچنین نیرویی را که بر صفحه ماشین وارد می آمد اندازه گیری کردند و به این ترتیب توانستند میزان نیروی عضلانی که مصرف میشود را نیز اندازه گیری کنند.
محققان مشاهده کردند در برتری دوپایی بر چهارپایی از این نظر، تردیدی نیست، اما اختلاف فردی هم وجود داشت که ارزیابی جمعی آنرا پوشش داده است.
بطور متوسط میزان انرژی که یک شامپانزه مصرف میکرد تا روی چهار یا دو پا راه برود، مساوی بود، ولی شامپانزه هایی که مسیر طولانی تری را روی دو پا می پیمودند، نسبت به آنهایی که مسیر کوتاه تری را روی دو پا پیمودند، پر انرژی تر بودند.
در ادامه مقاله آمده است علیرغم این نتایج هنوز نمیتواند توضیح داد چطور شد که اجداد بشر حرکت روی دو پا را شروع کردند. هرمن پونتزر از دانشگاه واشینگتن که جزء تیم تحقیق بود، در این رابطه گفت هدف اصلی این تحقیق بررسی این ایده بود که راه رفتن به روی دو پا از نظر مصرف کالری بهتر از راه رفتن بر روی چهار پاست. او گفت ما حالا یک فرضیه آزمایش شده داریم که نشان میدهد چرا روی دو پا رفتن موفق بوده است.
ایندیپندنت چند تئوری رقیب را هم نام برده است. از جمله:
راه رفتن روی درخت: یک تئوری جدید است که فرضیه آن عبارت از این است که اجداد بشر روی شاخه های درخت بطور ایستاده حرکت میکردند ولی از دست های خود برای حفظ توازن استفاده مینودند.
نقش خنک کننده: یک نظریه این است که در دشت های گرم، راست راه رفتن باعث می شده سطح کمتری از بدن در معرض تابش خورشید قرار بگیرد و در نتیجه انسان از شدت گرما اندکی مصون بماند.
حرکت در آب: یک نظر هم این است که نخستین انسان ها برای اینکه از درون آب گذ ر کنند، باید یاد میگرفتند که ایستاده راه بروند.
از مجادله علمی تا مجادله تجاری
سال گذشته یک گزارش مستند در برنامه عملی بی بی سی پخش شد که مربوط به یک خانواده در دهی از ترکیه بود که پنج عضو آن روی چهار دست و پا راه میرفتند. سه پژوهشگر دانشگاه کمبریج و مدرسه اقتصاد لندن که در این تحقیق و در تهیه برنامه شرکت داشتند، معتقد بودند آنها به شیوه ای راه می روند که بسیار شبیه راه رفتن انسان اولیه است و در واقع این یک «کشف دوباره» تئوری قبلی مربوط به چگونگی حرکت انسان های اولیه است.

Uner Tan یک پژوهشگر ترک از دانشگاه عدنا در ترکیه این خانواده را مورد بررسی قرار داده بود و نتایج تحقیق خود را در نشریه نورولوژی منتشر کرده بود. او معتقد بود این خانواده ممکن است پدیده « تکامل به پس » [backward evolution یا devolution ] را به نمایش بگذارند. به گفته این سه محقق آنها نشانه های عقب ماندگی مغزی و زبانی هم نشان میدهند. در انتهای مستند بی بی سی میتوانستیم ببینیم که برخی از آنها یادگرفته بودند روی دو پا حرکت کنند و اعضای دیگر خانواده از این مساله راضی بودند. اما پژوهشگر ترک گفته است تمام پنج نفر همچنان به راه رفتن با چهار دست و پا ادامه میدهند، چون احساس میکنند به این شیوه راحت تر هستند.
این نتیجه گیری ها به بحث حادی هم درمورد نظر سه دانشمندانگلیسی و هم در مورد نظر دانشمند ترک دامن زد.
مجادله بر سر درستی یا نادرستی نتیجه گیری ها از نظر انطباق با روش های علمی بود. اما چیزی نگذشت که مجادله یک پیچ تند پیدا کرد و در مسیر دیگری قرار گرفت. دانشمند ترک که نستبا ناشناخته بود، سه محقق کمبریج را متهم کرد بعد از اینکه او آنها را دعوت کرده که در این تحقیق با او همکاری کنند، آنها کار او را «دزدیده» و آنرا به برنامه مستند بی بی سی فروخته اند. بدتر اینکه قربانیان بیماری یعنی خانواده مزبور را «خریده اند» تا تماس او با آنها را قطع کرده و مانع همکاری آنها با این پژوهشگر ترک شوند و از آنجایی که تمام موارد مشاهده شده از این بیماری، از یک خانواده است این امر باعث شده که تحقیقات او متوقف شود.
در تماسی که خبرنگاران با یکی از محققان انگلیسی مزبورگرفتند، او از اظهار نظردر باره پرداخت به خانواده خودداری کرد و گفت این ها جزییات مربوط به قرارداد تهیه فیلم مستند است که بحث در باره آن مجاز نیست. اما «غصب» تحقیق را رد کرد و گفت آنها در رساله خود از محقق ترک نام برده اند.
دعوای تجاری این محققان البته عجیب نیست. مدت هاست که علم به کالایی برای پول در آوردن تبدیل شده است. در واقع این ماجرای کپی رایت که تلاش میکنند آن را تماما به عنوان دفاع از «حق مولف» جا بزنند، اساسا تنظیم مقررات کالا کردن علم و بخش بزرگی از آن مربوط به سلب حق از دیگران در استفاده از علم است، امری که در تاریخ بشر دو پا به شدت تازه و ضد اجتماعی است.

به نظر میرسد بشر اولیه وقتی که هنوز رابطه اش با حیوان چهارپا کاملا قطع نشده بود، از روی نیاز و منطق تجربی روی دوپا ایستاد و اگر نتایج تحقیق اخیر را مبنا بگیریم، شاید برای صرفه جویی در مصرف انرژی. اما انسان های دوپا وقتی که به دنبال قدرت و پول به علم چنگ زدند، بلایی بر سر جامعه بشری آوردند که حیوان چهارپا هم شرم میکند. یاد آنروزهایی که اینشتین و تیم او بیانیه میدادند که از تلاش علمی انسان نباید در جهت انهدام و کشتار استفاده شود، بخیر.
*مقاله تام هایدن در مورد محققان هاروارد در تهیه طرح کشتار و سرکوب در عراق.
http://www.zmag.org/content/showarticle.cfm?SectionID=51&ItemID;=13300
* خانواده ای که روی چهار دست و پا راه میروند
http://www.world-science.net/exclusives/060301_wristfrm.htm
*مقاله ایندیپندنت
http://news.independent.co.uk/sci_tech/article2776141.ece
Comments
چرا بشر دو پا شده است — بدون دیدگاه
HTML tags allowed in your comment: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>