توضیح یک کارتون سیاسیکه اثر تاریخی شده!
ا.پوری

این کارتون اثر لوک داسخیماکر (O-SEKOER) کارتونیست مشهور بلژیکی است، که در سال ۱۹۹۱ خلق شده. (فقط اثر شماره یک را توضیح می دهم، بقیه کارتونها برای آشنایی هموطنان ارجمند با آثار هنری کارتونیست معروف بلژیکی است.)

این اثر نقد تصویری بسیار قدرتمند از محرک‌های پشت پرده جنگ‌ها در خاورمیانه (به‌ویژه جنگ خلیج فارس در سال 1991) ارائه می‌دهد.

تحلیل لایه‌های مختلف این اثر هنری:

۱. بازسازی نمادین عکس “ایوو جیما”

طرح کلی کارتون، بازسازی دقیق عکس تاریخی و مشهور “برافراشتن پرچم در ایوو جیما” (Raising the Flag on Iwo Jima)  است که در جریان جنگ جهانی دوم گرفته شد.

شاید هیچ عکس برنده جایزه پولیتزر به اندازه عکس جو روزنتال از شش تفنگدار دریایی آمریکا که پرچم آمریکا را در کوه سوریباشی در ایوو جیما برافراشتند، شناخته شده نباشد. این عکس در روز جمعه، ۲۳ فوریه ۱۹۴۵، پنج روز پس از فرود تفنگداران دریایی در جزیره گرفته شده است.

پوستر اوراق قرضه جنگی الهام گرفته از عکس برنده جایزه روزنتال

این عکس مرکز پوستر اوراق قرضه جنگی بود که در سال ۱۹۴۵ به جمع آوری ۲۶ میلیارد دلار کمک کرد. در ۱۱ ژوئیه، پیش از پایان جنگ، روی تمبر پستی ایالات متحده ظاهر شد. نه سال بعد، این بنا به الگویی برای یادبود جنگ تفنگداران دریایی در آرلینگتون، ویرجینیا تبدیل شد.
در نسخه اصلی، سربازان آمریکایی پرچم ایالات متحده را بر فراز کوه سوریباچی ژاپن برمی‌افرازند که نماد پیروزی، فداکاری و میهن‌پرستی است.

۲. جایگزینی پرچم با نماد نفتی (Q8)

نکته کلیدی و انتقادی کارتون در اینجاست: د-اسخیماکر پرچم آمریکا را با پرچم سیاهی جایگزین کرده که روی آن لوگوی شرکت نفتی Q8  (Kuwait Petroleum Corporation) دیده می‌شود.

نام Q8  در زبان انگلیسی دقیقاً مانند کلمه Kuwait (کویت) تلفظ می‌شود.

این شرکت متعلق به دولت کویت است و در اروپا (به‌ویژه بلژیک و هلند) جایگاه‌های سوخت بسیار معروفی دارد.

۳. معنای نمادین و نقد سیاسی لوک د-اسخیماکر

با جایگزینی پرچم ملی امریکا با لوگوی یک شرکت نفتی، هنرمند می‌خواهد بگوید که:

انگیزه واقعی جنگ:  هدف از حضور نظامی و جان‌فشانی سربازان در خلیج فارس، دفاع از ارزش‌های انسانی یا دموکراسی نیست، بلکه حفاظت از منابع نفتی و منافع اقتصادی شرکت‌های بزرگ است

کالا شدن جنگ:  جنگ به ابزاری برای تأمین انرژی و سود مالی تبدیل شده است

۴. تحلیل عنوان:  “The Never Ending Story” (داستان بی‌پایان)

عنوانی که هنرمند برای این اثر انتخاب کرده، به چرخه تکراری مداخلات نظامی اشاره دارد:

او معتقد است تا زمانی که وابستگی به نفت وجود دارد، این “داستان” (جنگ برای منابع) هرگز تمام نخواهد شد.

این عنوان با گذشت بیش از ۳۰ سال از خلق اثر، همچنان در تحلیل‌های معاصر (مانند آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاد) صدق می‌کند!

پیوند کارتون سیاسی فوق با حمله امریکا به ونزوئلا:

جالب استکه این کارتون که در سال ۱۹۹۱ برای کویت کشیده شده، دقیقاً با نکاتی که در مقالات مختلف درباره علت حمله به ونزوئلا منتشر شده همخوانی دارد:

1. اولویت نفت:  ترامپ در توضیح کوتاه علت حمله به ونزوئلا ۱۸ بار از کلمه “نفت” استفاده کرد!
2. استفاده از نظامیان:  در هر دو مورد، سربازان و ناوهای هواپیمابر (مثل جیمز فورد در دسامبر) برای تأمین منافع انرژی به کار گرفته شده‌اند.

انگار این کارتون به نوعی پیش‌بینی می‌کرد که دکترین “اول آمریکا” یا مداخلات نظامی برای منابع، یک الگوی تکرار شونده در سیاست خارجی آمریکا خواهد بود.

کاملا هریس، معاون رئیس جمهور سابق امریکا:

“عملیات ترامپ در ونزوئلا به مواد مخدر یا دمکراسی ارتباطی ندارد، بلکه مرتبط به نفت است!”

هموطنان ارجمند چشم بگشایید و حقیقت عریان تاریخ را در آیینه‌ی ونزوئلا و کشورهای ویران شده خاورمیانه ببینید!

وقتی سردمداران آمریکا، حتی “کاملا هریس” نیز اعتراف می‌کند که چکمه‌های سربازان آمریکایی نه برای بذرپاشی دموکراسی، که برای غارت “طلای سیاه” بر زمین ونزوئلا کوبیده شده، هستند کوته‌فکرانی که هویت خود را در دریوزگی از بیگانه می‌جویند، هنوز در رویای پوشالی “بهشت آمریکایی” دست‌وپا می‌زنند.

آیا ویرانه‌های عراق، سفره‌های خالی افغانستان و خاکسترهای لیبی و سوریه برای بیداری کافی نیست؟ آزادی خریدنی یا سفارشی نیست! آنهم از طریق ناوهای هواپیمابر و موشکهای امریکایی!

نقاب‌ها یکی پس از دیگری در حال افتادن است!

امروز ترامپ صراحتاً از «نوبتِ گرینلند» سخن گفت، کسانی که دیروز برای بمب‌افکن‌های آمریکایی در خاورمیانه هورا می‌کشیدند و غارتِ ملت‌ها را «آزادسازی» می‌نامیدند، اکنون در برابر گرینلند چه پاسخی دارند؟ آیا دانمارک هم خانه‌ی دیکتاتورهای مذهبی یا کمونیست‌های تندرو است که آمریکا بخواهد مردمش را “نجات” دهد؟

دیگر عذری برای ساده‌لوحی باقی نمی‌ماند. اسپرم پرستانی که امروز در بوق و کرنای «حمله قهرمانانه» می‌دمند، همان مزدوران فکری هستند که می‌خواهند ایران را به حراج بگذارند… چه گویم که ناگفتنم بهتر است!… 

وقت آن است که به جای دخیل بستن به کاخ سفید، به آگاهی و اتحاد هموطنان خود تکیه کنیم.

با احترام،

ا.پوری(هلند) 06-01-2026

لینک فیسبوک: 

برای اطلاع بیشتر میتوانید مقاله زیر را بخوانید

Joe Rosenthal and the flag-raising on Iwo Jima

https://www.pulitzer.org/article/joe-rosenthal-and-flag-raising-iwo-jima

چرخه‌ی باطل سلطه شاه، شیخ و جستجوی منجی داخلی یا خارجی – ا.پوری