200 شخصیت دنیای فرهنگ: «بی‌عملی معادل همدستی منفعلانه است»

نزدیک به دویست تن از چهره‌های سرشناس فرهنگی، هنری و دانشگاهی اروپا ، از جمله آریان منوشکین، مرجان ساتراپی، مازارین پینژو و ژان ژاک اوروواس، در تریبونی که روز شنبه ۱۷ ژانویه ۲۰۲۶ در روزنامۀ لوموند منتشر شد، نسبت به آنچه «گذار از سرکوب به کشتار» توصیف کرده‌اند هشدار دادند و از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواستند از موضع «تماشاگر» خارج شوند.

به نوشتۀ این تریبون، آنچه امروز در ایران جریان دارد «دیگر سرکوبی مقطعی نیست، بلکه کشتاری مستندشده است». امضاکنندگان با استناد به گزارش‌های متعدد ، از به‌کارگیری نظام‌مند سلاح گرم علیه غیرنظامیان، دانشجویان، زنان و نوجوانان سخن گفته‌اند و تأکید کرده‌اند که شمار قربانیان «به هزاران نفر» رسیده است.

در این متن آمده است که در چنین شرایطی، محکومیت‌های لفظی و بیانیه‌های نمادین کفایت نمی‌کند. نویسندگان تریبون، مبارزۀ مردم ایران را «جهانی» خوانده و تصریح کرده‌اند که دفاع از ایرانیان امروز، دفاع از ارزش‌های دموکراتیک، کرامت انسانی و جهان‌شمولی حقوق بنیادین است؛ ارزش‌هایی که به گفتۀ آنان، در برابر راهبردهای «آشوب و بی‌ثبات‌سازی» در معرض آزمونی جدی قرار گرفته‌اند.

لوموند می‌نویسد امضاکنندگان بر نقش تعیین‌کننده ایران در توازن جهانی تأکید کرده‌اند : کشوری که به‌عنوان چهارراه تاریخی میان شرق و غرب و محل گردش اندیشه‌ها و فرهنگ‌ها، اکنون به «نقطۀ گسست» بدل شده است. به باور آنان، تداوم این خون‌ریزی بدون واکنش مؤثر، پیام خطرناکی مخابره می‌کند: مدارا با سرکوب یک ملت به دست حکومت خودش. از نگاه این جمع، حکومت ایران همزمان با تشدید خشونت، می‌کوشد از ابزارهای نرم فرهنگی، دانشگاهی و دیپلماتیک برای پوشاندن واقعیت بهره گیرد؛ راهبردی که به گفتۀ آنان «دیگر قابل پذیرش نیست».

این تریبون خواستار اقدام‌های فوری و الزام‌آور از سوی نهادهای بین‌المللی شده است : از جمله تحریم‌های هدفمندِ تقویت‌شده، تحقیقات مستقل بین‌المللی، سازوکارهای حفاظت از غیرنظامیان و پیگرد مسئولان جنایت‌های گسترده. در این متن تصریح شده است که «بی‌عملی امروز، به معنای همدستی منفعلانه است».

نویسندگان همچنین احزاب دموکراتیک را فراخوانده‌اند که مسئلۀ ایران را از حاشیه به کانون مباحث عمومی بیاورند و در خورِ اهمیت تاریخی آن، موضع‌گیری کنند. در بخش دیگری از تریبون، نهادهای فرهنگی مورد خطاب قرار گرفته‌اند و تأکید شده است که سکوت، نبود برنامه‌ریزی یا فقدان موضع‌گیری آشکار، خود نشانه‌ای از قصور اخلاقی است. به باور آنان، فرهنگ در برابر کشتار «خنثی» نیست و مسئولیت دارد با حمایت از هنرمندان ایرانی، برجسته‌سازی آثار آنان و پرهیز از هرگونه همکاری که به «سفیدشویی» حکومت بینجامد، نقش خود را ایفا کند.

در پایان، تریبون لوموند تأکید می‌کند که حمایت از مردم ایران دیگر صرفاً ابراز همبستگی نیست، بلکه کنشی برای پایان‌دادن به کشتار و دفاع از جهان‌شمولی حقوق بشر است : نبردی که سرنوشت آن، به گفتۀ امضاکنندگان، با آیندۀ دموکراسی‌ها گره خورده است.

منبع: rfi