«سهمِ ماندگار ما؛ موزهای برای آنها که از یاد نمیروند» / ی. صفایی
«سهمِ ماندگار ما؛ موزهای برای آنها که از یاد نمیروند»
فراخوانی برای همبستگی جهانی: به یادِ جانِ ایران
هموطنان گرامی،
این یک پیشنهاد عمیق، انسانی و تاریخساز است؛ پیشنهادی که میتواند در روزی نمادین چون اول ماه مه، روز همبستگی انسانها، معنایی دوچندان پیدا کند. ایجاد «حافظه جمعی» یکی از قدرتمندترین راهها برای جلوگیری از فراموشی و تکرار فجایع است. پس از فاجعهای چون هولوکاست، جهان آموخت که چگونه باید رنج انسان را از قالب «عدد» خارج کرده و به «چهره» و «داستان» تبدیل کند. موزههای هولوکاست دقیقاً با همین هدف شکل گرفتند: تبدیل «عدد» به «انسان».
وقتی نام یک کودک، آرزوی یک جوان و لبخند یک پیرمرد در کالبد یک موزه یا یادبود ثبت شود، دیگر صرفاً یک گزارش خبری نیست، بلکه به بخشی از وجدان بیدار بشریت تبدیل میشود. بیاییم در این روز بزرگ، با هر اندیشه و مرام سیاسی، دست در دست یکدیگر بگذاریم و همبستگیای جهانی برای دلاوران سرزمین خورشید رقم بزنیم؛ همبستگیای که همچون یادمانهای هولوکاست، در سینه تاریخ برای آیندگان ماندگار بماند.
«سهمِ ماندگار ما؛ موزهای برای آنها که از یاد نمیروند»
یاران و همراهان در سراسر جهان؛
تاریخ واقعی یک ملت در لبخندهای ناتمام و در آخرین نگاههای عزیزانی ثبت شده است که جان خود را فدای آزادی ایران کردند. تاریخ را تنها فاتحان نمینویسند؛ این تاریخ در قدمهای استوار خیابانها و در نگاههای آخرین ثبت میشود. از کودکان معصومی که دنیایشان در گلولهای خلاصه شد، تا جوانانی که قامتشان زیر چوبههای اعدام خم نشد، و پیرانی که آرزوی دیدن ایران آزاد را با خود به خاک بردند.
چرا به یادبود نیاز داریم؟
جهان پس از هولوکاست به این درک رسید که «فراموشی، دومین قتل قربانی است». ما وظیفه داریم نگذاریم نام عزیزانمان در غبار زمان گم شود. ما به مکانهایی نیاز داریم که هر رهگذر، با دیدن تصویری و خواندن چند سطر از آرزوهای یک جوان ایرانی، درک کند که برای «زن، زندگی، آزادی» چه بهای سنگینی پرداخت شده است.
طرح پیشنهادی: «هر شهر بزرگ، یک خانهی یادبود»
پیشنهاد میشود ایرانیان مقیم در هر کشور، به عنوان پروژهای ملی و فراجناحی، با رایزنی و درخواست رسمی از شهرداریهای شهرهای بزرگ جهان، فضایی دائمی برای برپایی «موزه یادبود جانباختگان راه آزادی ایران» اختصاص دهند.
اهداف این موزهها شامل ثبت چهرهها از طریق نمایش تصاویر و روایتهای کوتاه از زندگی، علایق و نحوه جانسپردن هر عزیز است؛ ایجاد مرکزی برای آگاهیرسانی به شهروندان، محققان و رسانهها برای درک عمق فداکاری مردم ایران؛ و ساختن میراثی ماندگار برای آیندگان تا بدانند آزادی به چه بهایی به دست آمده است.
سهم ما چیست؟
این یک فراخوان معنوی است و هر کس، در هر نقطه از جهان، میتواند نقشی ایفا کند. داوطلبان حقوقی و مدنی میتوانند برای رایزنی با شهرداریها و دریافت مجوزها اقدام کنند. هنرمندان و آرشیوستها میتوانند در طراحی فضا و جمعآوری دقیق اطلاعات بکوشند تا هیچ نامی از قلم نیفتد. خانوادهها و بازماندگان نیز میتوانند با به اشتراک گذاشتن خاطرات، وسایل یا دستنوشتههای عزیزانشان، این حافظه جمعی را غنیتر کنند.
بیایید اجازه ندهیم سهم این قهرمانان از تاریخ تنها در حد یک هشتگ باقی بماند. بیایید در روز اول ماه مه، این پیام را به جهان برسانیم و دیوارهای شهرها را با حقیقت زندگی آنها مزین کنیم. این کمترین وظیفه ما برای زنده نگه داشتن یاد کسانی است که همه چیز خود را فدا کردند تا ما «ما» بمانیم.
ماندگاری این طرح در دائمی بودن آن است؛ برخلاف تجمعات موقت، موزه یک نهاد پایدار خواهد بود. تأثیر فرهنگی آن میتواند عمیق و مستقیم بر افکار عمومی مردم جهان بگذارد و در عین حال، به عنوان نقطهای برای اتحاد ایرانیان خارج از کشور، فارغ از گرایشهای سیاسی، عمل کند. برای آغاز، میتوان از شهرهایی با جمعیت بالای ایرانیان مانند تورنتو، برلین، لندن و لسآنجلس شروع کرد و سپس این الگو را به سراسر جهان گسترش داد.
ی. صفایی
اول ماه مه ۲۰۲۶
کانال شعرها، نوشتارها و مقالات
روز اول ماه می روز همبستگی همه انسانها نیست، روز همبستگی کارگران علیه سرمایه داران است. کجای کاری!