بولیوی، خیابان علیه رانت‌خواران

در ۲۰ مه، رودریگو پاز پریرا، رئیس جمهور بولیوی – که در نوامبر ۲۰۲۵ انتخاب شد – تحت فشار جنبش اعتراضی که اکنون خواستار استعفای اوست، از تغییر کابینه‌اش خبر داد. طی چندین هفته، بسیجی مردمی علیه افزایش قیمت‌ها و کمبود سوخت، فدراسیون‌های کارگران معدن، سازمان‌های دهقانی و شبکه‌های فعالی را که همچنان به اوو مورالس پس از درگیری با رهبری جنبش برای سوسیالیسم (MAS) به او وفادار مانده بودند، متحد کرد. در پی این درگیری، لاپاز سفیر کلمبیا را در واکنش به اظهارات گوستاو پترو در حمایت از رئیس جمهور چپ‌گرای سابق، اخراج کرد.

برگردان شروین احمدی 

برای نزدیک به بیست سال، درآمدهای گاز، MAS را قادر ساخت تا سیاست توزیع مجدد ثروت را تأمین مالی کند. منابع حاصل از صادرات به برزیل و آرژانتین، خزانه دولت را افزایش داد، در حالی که رشد تجارت و اقتصاد غیررسمی، سلسله مراتب اجتماعی را به ویژه در شهرها دگرگون کرد.

کاهش صادرات گاز زین‌پس این مدل را که در اوایل دهه ۲۰۰۰ ساخته شده بود، تضعیف می‌کند، در حالی که کمبود سوخت محدودیت‌های آن را آشکار می‌کند.

آیا لیتیوم اجازه می‌دهد این چرخه استخراج – صادرات ادامه یابد؟ زیرساخت‌های صنعتی و فناوری‌های فرآوری و ظرفیت پالایش لیتیوم تا حد زیادی خارج از کنترل بولیوی هستند. شرکت‌های چینی در حال حاضر جایگاه غالب را در این زنجیره ارزش اشغال کرده‌اند، آنهم درست در زمانی که واشنگتن به دنبال سلطه مجدد خود به این منطقه است.

آقای پاز از زمان به قدرت رسیدن، روابط خود را با واشنگتن از سر گرفته و همکاری با اداره مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده (DEA) را افزایش داده و سیگنال‌های متعددی به نفع سرمایه‌گذاران خارجی ارسال کرده است. در واقع، بحران بولیوی فراتر از مرزهای ملی است. بدون شک این نشان دهنده شکنندگی مصالحه‌ای مترقی در آمریکای لاتین است که بر بهره برداری از رانت صادرات مواد‌اولیه متکی بوده، آنهم در زمانی که این منابع بار دیگر به موضوع اصلی رقابت بین پکن و واشنگتن تبدیل شده است.

لیتیوم، تولید و منابع

لوموند دیپلماتیک