کارگران و شرکت‌های پیمانکاری!

سال‌هاست که حذف پیمانکاران به یکی از مطالبات اصلی کارگران ایران بدل شده است. به همین دلیل هم در بیشتر اعتراضات کارگری خواست “حذف شرکت‌های واسطه” برجستگی بیشتری پیدا نموده است. برای نمونه در روز پنج‌شنبه ۸ مردادماه کارگران شهرداری بابل در جریان اعتراضات خود مطرح کردند، شهرداری باید با “حذف شرکت‌های واسطه‌ای، پرداخت مستقیم دستمزدها را در دستور کار قرار” دهد. 

پاکبانان بابل می‌گویند: “دستمزدی که در برابر ساعت‌ها کار در خیابان، در تاریکی شب، در سرما و گرما دریافت می‌کنند، نه لطف است و نه صدقه بلکه حق قانونی آن‌هاست. با این حال هنوز هم حقوق پاکبانانی که بار پاکیزگی شهر را بر دوش می‌کشند، باید از مسیر پیمانکاران و واسطه‌ها عبور کند”. به گفته این کارگران “هر واسطه در مسیر پرداخت حقوق، فقط یک نام و امضا نیست بلکه در عمل می‌تواند به تاخیر در پرداخت، ابهام در دریافتی‌ها و کم شدن سهم کارگر از حق واقعی خود منجر شود”.

نمونه‌های‌ فوق، واقعیت‌هایی هستند که بسیاری از کارگران ما در جریان زندگی به عینه شاهد آن می‌باشند.

فلسفه‌ی وجودی شرکت‌های پیمانکاری این‌گونه بیان شده است که “تدارک” کننده نیروی کار است. اما در واقع این شرکت‌ها که در امتداد سیاست‌های خانه خراب‌کن امپریالیستیِ دیکته شده به جمهوری اسلامی موسوم به “خصوصی‌سازی” موجودیت یافتند و به صورت سرطان‌زا رشد کردند، کارکردی جز وسعت بخشیدن به شرایط فاجعه‌بار استثمار و ظلم حاکم بر زندگی کارگران نداشته و ابزاری برای تشدید سلطه سرمایه‌داران حاکم بر جان و مال و حیات کارگران هستند. آنها تسهیل‌کننده‌ی سیاست‌های کارگرستیزانه‌ی رژیم جمهوری اسلامی در وخامت معاش کارگران، اخراج‌های فله‌ای، گریز از قوانین هر چند نیم‌بند کار و … هستند. آن‌چه این شرکت‌ها انجام می‌دهند کمک به تدارک و اجرای سیاست‌های استثمارگرانه و سودجویانه سرمایه‌داران حاکم علیه طبقه کارگر و سرکوب مبارزات کارگران است.

آن‌چه در عمل اتفاق می‌افتد این است که شرکت‌های پیمانکاری از یک‌طرف بخشی از حقوق کارگران را به جیب می‌زنند و از طرف دیگر به کارفرمای اصلی امکان می‌دهند از زیر بار مسئولیت‌های قانونی خود نسبت به نیروی کار شانه خالی کند. در همان حال تقسیم نیروی کار به کارگران رسمی و کارگرانی که توسط پیمانکارها به کار گمارده می‌شوند در شرایط وجود یک ارتش ذخیره کار بسیار وسیع، باعث تفرقه و تشدید آن در میان صفوف کارگران و تضعیف ظرفیت همبستگی مبارزاتی و اتحاد آنان در مقابل دشمن مشترک می‌گردد. فراموش نکرده‌ایم که در اعتصاب بزرگ کارگران پیمانکاری شرکت نفت در چند سال گذشته، کارگران رسمی از این اعتصاب حمایت لازم را نکردند. در آن زمان گفته می‌شد وقتی “برابر نیستیم، پس مطالبات مشترک نداریم”.

موارد فوق به خصوص کوشش در ایجاد تفرقه در بین کارگران، درست یکی از دلایل رشد شرکت‌های پیمانکاری‌ست که سرمایه‌داران و دولت سرمایه‌داری جمهوری اسلامی از این ابزار خود سود می‌برند. واقعیت این است که شرکت‌های پیمانکاری تدارک‌کننده‌ی نیروی کار در دهه‌های اخیر از مهم‌ترین ابزارهای دولت و سرمایه‌داران در تشدید شرایط ظالمانه حاکم بر روند استثمار بوده و برای انشقاق در صفوف کارگران و اخلال در اتحاد لازمه مبارزه آنها به کار گرفته شده‌اند.

در چنین شرایطی وقتی پاکبانان شهرداری بابل می‌گویند این واسطه‌ها عملا باعث “کم شدن سهم کارگر از حق واقعی خود” می‌گردند بر واقعیتی انگشت می‌گذارند که فلسفه وجودی این شرکت‌ها را تشکیل می‌دهد. شرکت‌های پیمان‌کاری برای کسب سود بیشتر تا می‌توانند دستمزد کارگران را بسیار پایین‌تر از کارگران رسمی تعیین می‌کنند؛ چرا که منبع اصلی سود آنها از دستمزد کاهش یافته‌ی کارگران تامین می‌شود. اگر قرار باشد آنها تمام مبلغی را که از شرکت مادر جهت استخدام نیروی کار دریافت کرده‌اند را به کارگران بپردازند در این صورت دیگر سودی برای آنها باقی نخواهد ماند. به همین دلیل هم هست که این پیمانکاران تا جایی که زورشان برسد دستمزد کارگر را کم می‌کنند تا سود خود را افزایش دهند.

یک اقدام دیگر شرکت‌های پیمانکاری از بین بردن امنیت شغلی کارگران می‌باشد. به این صورت که آنها موقع عقد قرارداد کاری، ‌به میل خود با کارگران قراردادهای موقتی می‌بندند و از این طریق نه تنها محدودیت‌های هرچه بیشتری را برای کارگران جهت رسیدن به حقوق طبیعی خود ایجاد می‌کنند بلکه آنها را آگاهانه در معرض اخراج‌ از کار قرار می‌دهند. گردانندگان این شرکت‌ها با برخورداری از حمایت‌های دولت و دستگاه‌های قانون‌گذاری، حتی با بستن قراردادهای سفیدامضا پیشاپیش سند اخراج کارگران را به دست خود گرفته و آنها را از تلاش برای رسیدن به حقوق خود باز می‌دارند. بر چنین اساسی‌ست که شرکت‌های پیمانکاری همواره آماج خشم و نفرت کارگران قرار دارند.

منبع وبسایت سیاهکل