غروب نظم آمریکایی و تولد فاشیسم الگوریتمی: گفتاری از احمد پوری

زایمان خونین جهان در حال گذار

بخش اول: دگرگونی ساختاری نظم بین‌الملل و پیامدهای آن

جهان امروز در حال تجربه یکی از بزرگ‌ترین چرخه‌های دگرگونی تاریخ است؛ گذار از نظم تک‌قطبی غرب‌محور به رهبری آمریکا به سمت یک نظم چندقطبی شکننده با رقابت‌های سیستمیک.  اسناد راهبردی میان چین، روسیه و شرکای نوظهور، زنگ پایان هژمونی مطلق ایالات متحده را به‌ویژه در آسیا به صدا درآورده‌اند. سه ابزار کلیدی این اقتدار — یعنی پترودلار، انحصار مالی و قدرت نرمِ هنجاری غرب — به دلیل بدهی نجومی ۳۹ تریلیون دلاری واشنگتن، سیاست‌های تحریمی افراطی و استانداردهای دوگانه در حقوق بین‌الملل دچار افول ساختاری شده‌اند.

این افول به معنای آغاز صلح نیست، بلکه سرآغاز دوران فترت و “جنگ‌های چند دهه‌ای” است. استراتژی غرب از تقابل فیزیکی مستقیم به “آب‌پز کردن آرام قورباغه” (فرسوده کردن تدریجی رقبا مانند روسیه و ایران از طریق جنگ‌های نامتقارن، پهپادی و بیولوژیکی) تغییر یافته است. در این خلاء قدرت، خطوط مقدم در تایوان، اوکراین و خاورمیانه پتانسیل بالایی برای سرریز شدن به جنگ‌های فرا‌منطقه‌ای دارند؛ جایی که اگر ایران بتواند موازنه را حفظ کند، شانس تبدیل شدن به هژمون منطقه‌ای را خواهد داشت.

بخش دوم: فاشیسم نوین و استراتژی “جنگ فقرا علیه فقرا”

یکی از هولناک‌ترین پیامدهای این دوران گذار، تولد فاشیسم نوین و الگوریتمی است. همان‌طور که جولیان آسانژ افشا کرد، نخبگان امنیتی فراملی با دزدیدن پول مالیات مردم، جنگ‌ها را برای انباشت ثروت خود راه می‌اندازند. اما زمانی که سیستم نئولیبرال در تأمین رفاه توده‌ها شکست می‌خورد، خشم جامعه را به سمت “دشمنان ساختگی” کانالیزه می‌کند.

آفریقای جنوبی امروز آزمایشگاه این آینده تاریک است. کشوری که مظهر مبارزه با آپارتاید بود، به دلیل عدم بازتولید عدالت اقتصادی (کنترل ۸٪ اقلیت سفیدپوست بر ۷۲٪ زمین‌ها) به انبار باروت تبدیل شده است. اکنون پوپولیست‌ها خشم فقرای بومی را به جای نخبگان حاکم، به سمت مهاجران ضعیف‌تر زیمبابوه‌ای و مالاویایی هدایت کرده‌اند؛ این همان “جنگ فقرا علیه فقرا” است. این الگو در ایران نیز در قالب ناسیونالیسم افراطی و فاشیسم خودباخته علیه مهاجران افغان بازتولید می‌شود.

فاشیسم جدید برخلاف مدل کلاسیک، فاقد رهبر واحد و کاریزماتیک است؛ این میلیاردرهای فناوری و الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی هستند که با پربازدید کردن مطالب و عکس هایی که خشم، نفرت، بیگانه ستیزی را پربازدید می کنند، خرد نقاد کاربران را عقیم کرده، آنانرا به جانبازان، مبلغان مجانی نفرت، برخوردهای احساساتی و قطبی کننده جامعه تبدیل می‌کنند. دشمن در این سیستم “سیال” است (امروز سوری، فردا افغان، پس فردا ایرانی …) تا ساختارهای کلان سرمایه‌داری پنهان بمانند.

نتیجه‌گیری

امروز دیگر فاشیسم علیه لیبرالیسم نیست، بلکه لیبرالیسم خود به فاشیسم تبدیل شده است. برای عبور از این جولانگاه شیاطین، توده‌ها به دو آگاهی هم‌زمان نیاز دارند:  آگاهی طبقاتی برای شناخت دشمن واقعی (نخبگان مالی) و سواد الگوریتمی برای خنثی‌سازی ویروس دیجیتالی نفرت. تنها از طریق هسته‌های محلی و اتحادیه‌های فراملی است که می‌توان “جنگ فقرا علیه فقرا” را به “اتحاد فقرا علیه غارتگران” تبدیل کرد.

با احترام،

ا.پوری(هلند) 04/07/2026

عصر گذار ژئوپلیتیک و هیولای فاشیسم نوین: چگونه نئولیبرالیسم “جنگ فقرا علیه فقرا” را مهندسی می‌کند؟