سرکوب بی‌سابقه در دانشگاه بیرجند
شوک شهریه به دانشجویان

شوک شهریه به دانشجویان؛ هزینه تحصیل نوبت دوم سر به فلک کشید

هم‌زمان با آغاز ثبت‌نام و انتخاب واحد سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، گزارش‌های منتشرشده از دانشگاه‌های مختلف از افزایش قابل توجه شهریه دانشجویان نوبت دوم، مهمان، انتقالی و برخی دیگر از گروه‌های شهریه‌پرداز حکایت دارد؛ افزایشی که در برخی دانشگاه‌ها بدون اطلاع‌رسانی شفاف و در فاصله کوتاهی پیش از آغاز انتخاب واحد به دانشجویان اعلام شده است.

در دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشجویان نوبت دوم از افزایش چشمگیر شهریه ثابت و متغیر خبر داده‌اند. بر اساس گزارش شورای صنفی دانشگاه، این افزایش که بیش از هفت ماه پیش در هیات امنای دانشگاه به تصویب رسیده بود، تا مدت کوتاهی پیش از آغاز انتخاب واحد به‌صورت عمومی اطلاع‌رسانی نشده و دانشجویان هنگام ثبت‌نام با مبالغ جدید مواجه شده‌اند. گزارش‌های دانشجویی حاکی از آن است که در برخی موارد مجموع شهریه نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر افزایش یافته است.

شورای صنفی خواجه نصیر در واکنش به این وضعیت، با ارسال نامه‌ای به مدیر دفتر ریاست دانشگاه، خواستار بررسی و بازنگری در شهریه دانشجویان نوبت دوم و کاهش فشار مالی ناشی از آن شده است. از جمله مطالبات مطرح‌شده، بازنگری در شهریه متغیر و توجه به شرایط مالی دانشجویان عنوان شده است.

در دانشگاه علامه طباطبایی نیز افزایش قابل‌توجه شهریه دوره نوبت دوم مورد اعتراض دانشجویان قرار گرفته است. بر اساس جداول منتشرشده، شهریه ثابت کارشناسی ارشد نوبت دوم در گروه علوم انسانی از حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ و ۹ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است. همچنین شهریه ثابت دوره دکتری نوبت دوم از حدود ۸ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به ۱۱ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ و ۲۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی «علامه آزاد»، هزینه‌های متغیر و پایان‌نامه نیز افزایش داشته‌اند و این روند، از نگاه منتشرکنندگان گزارش، دسترسی دانشجویان طبقات متوسط و فرودست به تحصیلات تکمیلی را با محدودیت بیشتری مواجه می‌کند.

در دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز افزایش شهریه دانشجویان مهمان، انتقالی و سایر گروه‌های شهریه‌پرداز با پیگیری شورای صنفی همراه شده است. شورای صنفی مرکزی این دانشگاه اعلام کرده که موضوع افزایش شهریه دانشجویان مهمان را در دستور کار قرار داده و در حال بررسی علت و مبنای این افزایش و راهکارهای جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرمنتظره به دانشجویان است.

در دانشگاه علوم پزشکی بهشتی نیز شورای صنفی نسبت به مبالغ تعیین‌شده برای دانشجویان شهریه‌پرداز اعتراض کرده است. بر اساس گزارش این شورا، برای پذیرفته‌شدگان سال ۱۴۰۵ در برخی دوره‌های شهریه‌پرداز کارشناسی، شهریه‌هایی از ۲۵ میلیون تومان و برای ترم بهمن تا ۸۰ میلیون تومان پیش‌بینی شده و شهریه دکترای عمومی پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی نیز حدود ۲۳۰ میلیون تومان در هر نیمسال اعلام شده است. شورای صنفی خواستار شفاف‌سازی مبنای تعیین این شهریه‌ها، بازنگری در میزان آن‌ها و توجه به شرایط اقتصادی دانشجویان شده است.

هم‌زمان، در دانشگاه علم و صنعت نیز شورای صنفی ـ رفاهی دانشجویان در نامه‌ای به ریاست دانشگاه خواستار بازنگری در شهریه دانشجویان مهمان، نوبت دوم و دانشجویان دارای سنوات اضافی شده است. این شورا همچنین پیشنهاد کرده است امکان پرداخت اقساطی شهریه‌های سنگین فراهم شود و وضعیت دانشجویان روزانه‌ای که به دلیل افزایش سنوات با پرداخت شهریه مواجه می‌شوند، مورد بازنگری قرار گیرد.

در این میان، مسئله افزایش شهریه دانشجویان دارای سنوات اضافی نیز به یکی از محورهای اعتراضات صنفی تبدیل شده است. شورای صنفی علم و صنعت اعلام کرده که در برخی دانشگاه‌ها از جمله دانشگاه‌های تهران، صنعتی امیرکبیر، خواجه نصیرالدین طوسی، خوارزمی و الزهرا، از دانشجویان روزانه در ترم نهم شهریه‌ای دریافت نمی‌شود، در حالی که در علم و صنعت چنین هزینه‌ای دریافت می‌شود. این شورا تأکید کرده است که بخشی از افزایش سنوات ممکن است ناشی از محدودیت ظرفیت دروس یا نحوه ارائه آن‌ها باشد و دریافت هزینه از دانشجو در چنین شرایطی نیازمند توضیح و بازنگری است.

در سطح علوم پزشکی نیز کارزاری با عنوان «درخواست بازنگری فوری در شهریه‌های علوم پزشکی و جلوگیری از تضییع عدالت آموزشی» شکل گرفته است. در این کارزار، دانشجویان نسبت به افزایش شهریه ورودی‌های جدید، دانشجویان قدیمی شهریه‌پرداز، مهمان و انتقالی اعتراض کرده و خواستار بازنگری در نرخ‌های اعلام‌شده، توقف اعمال افزایش برای دانشجویان قدیمی و ایجاد سازوکار گسترده برای پرداخت اقساطی شهریه شده‌اند.

مجموع این گزارش‌ها نشان می‌دهد که افزایش شهریه تنها به یک دانشگاه یا یک گروه از دانشجویان محدود نمانده و در دانشگاه‌های مختلف، دانشجویان نوبت دوم، مهمان، انتقالی، شهریه‌پرداز و دارای سنوات اضافی با افزایش هزینه‌های تحصیل مواجه شده‌اند. در کنار میزان افزایش شهریه، مسئله اطلاع‌رسانی درباره مبنای تعیین مبالغ و زمان اعلام آن نیز به یکی از محورهای اصلی اعتراض شوراهای صنفی تبدیل شده است؛ به‌ویژه در مواردی که دانشجویان در آستانه انتخاب واحد و پس از فراهم‌کردن مقدمات تحصیل، با ارقام جدید مواجه شده‌اند./ دانشج.یان متحد