کاهش تراز آب خزر؛ ۲۵ سال ۱.۵متر اما ۵ سال اخیر ۱ متر

به گزارش سایت دیدبان ایران، امید صدیقی مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگی‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در چهار تا پنج سال گذشته، در مجموع حدود یک متر از تراز آب دریای خزر کاسته شد، در حالی که از سال ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۰، یعنی حدود ۲۵ سال، مجموع کاهش تراز تنها حدود یک و نیم متر بود، بنابراین، از سال ۱۳۷۴ تاکنون، دریای خزر حدود ۲.۵ متر کاهش سطح تراز داشته که یک متر آن مربوط به چهار تا پنج سال اخیر است.

وی درباره اینکه چرا شرایط امروز تا این اندازه بحرانی شده است گفت: به این دلیل است که اگرچه در گذشته نیز دوره‌های کاهش و افزایش تراز وجود داشته، اما شدت آن به این شکل نبوده است، برای مثال، در گذشته سالانه یک تا ۲ سانتیمتر نوسان مشاهده می‌شد، از سال ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۰ روند کاهشی ادامه داشت، اما این روند کند بود و سالانه حدود ۷ تا ۸ سانتیمتر کاهش ثبت می‌شد، اما از سال ۱۴۰۰ تاکنون، روند کاهش تراز بسیار شدید شده و به حدود ۲۰ سانتیمتر در سال رسیده است، حتی در برخی سال‌ها این رقم به ۲۱ تا ۲۲ سانتیمتر نیز رسیده که باعث نگرانی جدی شده است.

وی درباره دلایل این عقب‌نشینی شدید در چهار تا پنج سال گذشته گفت: بر اساس پروژه مشترکی که ایران و کشورهای حاشیه خزر انجام داده‌اند، عمده‌ترین دلیل آن تغییرات اقلیمی، افزایش دما و در نتیجه افزایش تبخیر است، در واقع، بیلان آبی دریای خزر از یک سو به بارش‌ها و ورودی آب رودخانه‌ها وابسته است و از سوی دیگر، تبخیر عامل خروج آب از این دریا است.

صدیقی افزود: بزرگ‌ترین رودخانه‌ای که وارد دریای خزر می شود، رود ولگا است که حدود ۸۰ درصد آب ورودی خزر را تأمین می‌کند، سایر رودخانه‌ها در مجموع ۲۰ درصد باقیمانده را تأمین می‌کنند که سهم ایران از این میزان حدود ۵ درصد است، یعنی مجموع رودخانه‌های ایران که به دریای خزر می‌ریزند، فقط ۵ درصد از آب ورودی این دریا را تأمین می‌کنند.

صدیقی گفت: البته باید توجه داشت که وضعیت کاهش تراز آب برای کشورهای شمالی خزر، به ویژه روسیه و قزاقستان، شدیدتر است زیرا بخش شمالی خزر بسیار کم‌ عمق بوده و شیب بسیار کمی دارد، بنابراین با کاهش تراز آب، پسروی دریا در این مناطق شدیدتر خواهد بود، اکنون نیز برای بسیاری از بنادر این کشورها اختلال‌های جدی ایجاد شده و امکان فعالیت عادی وجود ندارد، زیرا آب به شدت عقب‌نشینی کرده است.