جنبش دبیرستانی‌ها در فرانسه
ساسان دانش

جنبش دبیرستانی‌ها در سپتامبر سال ۲۰۲۶، پیشاپیش یادآور جنبش ماه می ۱۹۶۸ و یکی از اثرگذارترین جنبش‌های اجتماعی در کشور فرانسه به شمار می‌رود، چراکه افزون بر کمبود امکانات‌ و کمبود کادر آموزشی به مسائل معیشتی و پایین آمدن قدرت خرید نیز در سراسر فرانسه واکنش نشان داده است.

جنبش دبیرستانی‌ها همراه با جنبش دانشجویان در دهه‌ی شصت میلادی با چهره‌ای مستقل و رادیکال وارد میدان سیاست کشور فرانسه شدند و بر روابط اجتماعی و سیاسی فرانسه و برخی کشورهای اروپایی تاثیر بسزایی گذاشتند. اکنون اما در کمتر از دو روز، سندیکاهای زرد و جناح چپ نظام سرمایه‌داری فرانسه به سرکردگی “ژان‌لوک ملانشون” پابرهنه وارد این تحرک جدی اجتماعی شدند تا دانش‌آموزان آگاه و معترضان را به خانه‌های خود برگردانند!

تغییر ریشه‌ای ساختارهای سنتی آموزش در فرانسه، هدف دانش‌آموزان و معترضان است، اما حاکمیت فرانسه پاسخ این مطالبه را با سرکوب و گاز اشک‌آور داده است!

جنبش دانش‌آموزان و دانشجویان در فرانسه قدمت زیادی دارد و پس از جنبش سراسری ماه می ۱۹۶۸، می‌توان به جنبش ۱۹۷۳ و اعتراض گسترده‌ علیه اصلاحات نظام معافیت نظام‌پزشکی و سربازی اشاره کرد که هزاران دانش‌آموز را به خیابان‌های فرانسه کشاند.

اعتراض‌های سال ۱۹۹۰ دانش‌آموزان نیز به لغو پروژه‌های کاهش بودجه منجر شد و دولت را ناچار کرد دو میلیارد فرانک برای بازسازی مدارس و افزایش کادر آموزشی را تصویب کند.

جنبش‌سال‌های ۲۰۰۶، ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ دانشجویان و دانش‌آموزان نیز دستاوردهایی داشته است و اینک موج اعتراض‌ها فرانسه را در پاییز ۲۰۲۶ دربر گرفته است و می‌رود تا با تداوم اعتصاب و اعتراض، خواست به حق دانش‌آموزان را تحقق بخشد‌، مگر آینکه سندیکاهای زرد و ملانشون به عنوان جناح چپ نظام سرمایه‌داری بتوانند دانش‌آموزان را به عقب‌نشینی وادار کنند!

انگیزه‌ی اعتراض‌های سپتامبر ۲۰۲۶ دانش‌آموزان، مبنی بر شرایط ناهنجار تحصیلی، ازدحام کلاس‌ها که بین ۳۵ تا ۳۷ دانش‌آموز در هر کلاس هستند، کمبود معلم و کادر مشاوره‌ای در مدارس، فرسودگی ساختمان دبیرستان‌ها، نبود امکانات سرمایشی و گرمایشی مناسب که کیفیت آموزش و پرورش را در سراسر فرانسه به شدت کاهش داده است.

سازمان‌دهی و هدایت این اعتراض‌ها توسط اتحادیه‌ی سندیکایی دبیرستان‌ها و به شکل افقی انجام شده و شهرهای بزرگی چون پاریس بوردو، رن، لیل و لیون را پوشش داده است.

از سوی دیگر گفتنی است که واکنش وزارت آموزش و پرورش و دولت فرانسه نسبت به این اعتراض‌ها برخورد انتظامی و امنیتی بوده است و معترضان را به “خشونت‌ شهری” و دانش‌آموزان را به “سیاسی‌کاری” متهم کرده‌اند!

سرانجام باید گفت که پیروزی جنبش دبیرستانی‌ها در پیوند با دیگر جنبش‌ها نهفته است، پیوند با جنبش‌هایی چون جنبش معلمان، جنبش کارگران و دانشجویان تنها راه موفقیت جنبش دبیرستانی‌ها در کشور فرانسه است.

ساسان دانش